Verantwoordelijkheid

Uncategorized

Mijn vorige blog ging over reizen in Marokko.
Hoe ver is die mogelijkheid nu plots?
Hoeveel is er veranderd in die paar weken?
Hoe gaat het in de oude stadsdelen van Fez en Sefrou, waar mensen dicht op elkaar wonen, soms geen stromend water in hun huis hebben?
Wanneer kunnen we terug op reis?
Gaan onze landsgrenzen langer actief worden, opnieuw files aan de grens?

1D61E07E-8FCC-4902-9775-D7A95F7C6843Ik zou een hele blog met vragen kunnen vullen. dat lijkt mij vaak het enige zinnige dat we in deze tijd kunnen doen; vragen stellen.
Want eigenlijk weet niemand het.
Iedereen heeft wel meningen, ideeën, denkpistes. Maar eigenlijk weet niemand het want dit maakten we nog niet mee. De ene arts zegt zus, de andere zo. Virologen, wetenschappers, politiekers vertellen hun verhaal met hun feiten, spreken hun waarheid.
We zijn dus in een groot experiment aan het leven. Wat het leven eigenlijk altijd al was, maar nu wordt het plots heel tastbaar, dichtbij en concreet. Het leven is eindig, het leven zit vol verrassingen, aangename en onaangename. Het leven is sterk en wij zijn een schakel in het geheel. De universele energie creëert nieuwe mensen, nieuwe virussen, nieuwe planten enz. Ze stroomt door, de hele tijd en wij proberen te begrijpen, te ordenen, te controleren. Wij proberen zeker te stellen. Dat onzekere bestaan van ons, proberen we te verzachten door maatregelen te nemen die de illusie van controle wekken. We willen opnieuw geloven in een vorm van veiligheid, dus geef ons handgels, fysieke afstand en mondmaskers. Dat willen we. En dat is helemaal goed. We roeien met de riemen die we hebben.

Waar mijn hart van bloedt is dat we het niet over die essentiële dingen hebben, over het recht om goed te mogen sterven. Over mogelijke oorzaken van deze crisis (en nee, het is niet ‘de schuld van de vleermuis’). Over mogelijke menselijke krachten die we ten goede kunnen gebruiken in tijden als dit. We hebben het te weinig over onze relatie met de aarde, met de dieren die hier leven. De relatie met onszelf. Wat is de kwaliteit van leven, wat is het doel van deze lockdown, wat verlangen we allemaal echt?
Elke dag tellen we, zien we grafieken, horen we pro’s en contra’s van deze of gene aanpak.
6000 mensen in België die overlijden op een dikke maand tijd vinden we te veel en tellen we dagelijks op in het nieuws. Wat een bloedbad. We houden blijkbaar veel van statistieken, die gebruiken we graag om dingen duidelijk te maken, zou ons dat weer een gevoel van controle geven?
Wel zo, hier zijn nog enkele getallen uit België, van betrouwbare bronnen (Statbel, het Belgische statistiekbureau en Sciensano):

  • In maart 2020 werden 64.810 runderen geslacht. Het aantal geslachte varkens bedraagt 939 975 stuks, het aantal geslachte kippen 24.964.998. Dat zijn in totaal 27.051.841 dieren op één maand tijd.
  • In het jaar 2018 zijn 110.645 personen overleden.
  • In 2018 werden er 38.455 verkeersongevallen geteld met in totaal 49.354 slachtoffers, waaronder 45.114 lichtgewonden, 3.636 zwaargewonden en 604 personen die om het leven kwamen.
  • Op 7 maart 2018 stierven 465 mensen op 1 dag. (Ik herinner me niet dit ooit in het nieuws gehoord te hebben.)

Wat willen deze getallen zeggen? Wat wil ik met deze getallen ‘bewijzen’? Helemaal niets. Het is een rijtje getallen en ik geloof al langer dan vandaag dat iedereen die zijn gelijk wil halen, meestal wel ergens statistieken en getallen vindt die zijn of haar gelijk bevestigen. Gelijk wil ik echter niet hebben, want dat is nergens voor nodig. Wat ik wel wil proberen is temidden van dit alles zo vrij mogelijk te blijven en mee te kunnen voelen en denken. Te onderzoeken waar dit over gaat, wat het voor mij betekent, wat ik kan doen.

50E7A1D8-3048-4D09-A333-D1813E265C99En zo kom ik bij de prachtige kaart die ik vanmorgen trok. Ik ben nogal fan van kaartensets (misschien werken die wel net zo efficiënt als statistiek :-)) en ik trok de kaart van ‘Draagwieg’ uit mijn kaartenset van Moeder Aarde. Want vandaag 22 april is het Earth Day en dat wil ik vieren. Wat me trof in de toelichting bij de kaart is de volgende zin: “Verantwoordelijkheid werd in de Indiaanse manier van denken traditioneel opgevat als ‘vermogen tot antwoorden’.” Zo mooi!
Welk antwoord bied je op de omstandigheden uit het verleden, het heden en de toekomst? Op die manier ben je verantwoordelijk voor de toekomst van de aarde, van haar kinderen, de komende generaties. Welke keuzes maak je vandaag, vanuit dankbaarheid, verbinding en vertrouwen.
“Ga niet zitten wachten tot iemand anders iets doet. Gebruik je creativiteit, spreek je waarheid en reageer,” vertelde de kaart mij en kijk, nu schrijf ik deze tekst.  Om al schrijvende te zoeken naar antwoorden, naar dat wat leeft in mezelf, maar mijn stem.

Ik ben bijvoorbeeld niet tegen of voor mondmaskers. Die polarisatie is – weerom –  nergens goed voor. Ik zou ze liever niet dragen en ik heb me er nog te weinig over geïnformeerd. Maar hoe ga ik er mee om zodra ze in mijn bus zouden belanden?
Hoe ga ik om met wat vandaag mij biedt?
Hoe ben ik verANTWOORDelijk voor mijn leven en dat van anderen?
Hoe kan ik mijn persoonlijke kracht gebruiken om antwoorden te vinden en ernaar te handelen?
Hoe kan ik groeien?
Kies ik voor acties tegen iets bijvoorbeeld tegen corona of kies ik voor acties voor iets bijvoorbeeld voor een sterk immuunsysteem?
Voel maar eens bij jezelf. Je laten leiden door angst zal heel andere antwoorden bieden dan je te laten leiden door liefde. En het ene is niet juist of beter dan het andere. Het bestaat allemaal naast elkaar. Alleen wil ik proberen diegene te zijn die liefde laat groeien, dat is mijn antwoord, dat is mijn verantwoordelijkheid. En dan kan het heel goed zijn dat ik vanuit liefde een mondmasker draag. En wellicht zal dat voor mezelf en mijn omgeving anders zijn dan dat ik dat vanuit angst zal dragen. Probeer het ook eens uit, stel ik voor.
Waardoor laat jij je vandaag leiden?

En zo kom ik weer bij vragen terecht.
Want goede vragen stellen is een hele kunst.
En dan lang genoeg wachten op antwoorden en daarop vertrouwen 🙂

Verantwoordelijkheid

Uncategorized

Mijn vorige blog ging over reizen in Marokko.
Hoe ver is die mogelijkheid nu plots?
Hoeveel is er veranderd in die paar weken?
Hoe gaat het in de oude stadsdelen van Fez en Sefrou, waar mensen dicht op elkaar wonen, soms geen stromend water in hun huis hebben?
Wanneer kunnen we terug op reis?
Gaan onze landsgrenzen langer actief worden, opnieuw files aan de grens?

1D61E07E-8FCC-4902-9775-D7A95F7C6843Ik zou een hele blog met vragen kunnen vullen. dat lijkt mij vaak het enige zinnige dat we in deze tijd kunnen doen; vragen stellen.
Want eigenlijk weet niemand het.
Iedereen heeft wel meningen, ideeën, denkpistes. Maar eigenlijk weet niemand het want dit maakten we nog niet mee. De ene arts zegt zus, de andere zo. Virologen, wetenschappers, politiekers vertellen hun verhaal met hun feiten, spreken hun waarheid.
We zijn dus in een groot experiment aan het leven. Wat het leven eigenlijk altijd al was, maar nu wordt het plots heel tastbaar, dichtbij en concreet. Het leven is eindig, het leven zit vol verrassingen, aangename en onaangename. Het leven is sterk en wij zijn een schakel in het geheel. De universele energie creëert nieuwe mensen, nieuwe virussen, nieuwe planten enz. Ze stroomt door, de hele tijd en wij proberen te begrijpen, te ordenen, te controleren. Wij proberen zeker te stellen. Dat onzekere bestaan van ons, proberen we te verzachten door maatregelen te nemen die de illusie van controle wekken. We willen opnieuw geloven in een vorm van veiligheid, dus geef ons handgels, fysieke afstand en mondmaskers. Dat willen we. En dat is helemaal goed. We roeien met de riemen die we hebben.

Waar mijn hart van bloedt is dat we het niet over die essentiële dingen hebben, over het recht om goed te mogen sterven. Over mogelijke oorzaken van deze crisis (en nee, het is niet ‘de schuld van de vleermuis’). Over mogelijke menselijke krachten die we ten goede kunnen gebruiken in tijden als dit. We hebben het te weinig over onze relatie met de aarde, met de dieren die hier leven. De relatie met onszelf. Wat is de kwaliteit van leven, wat is het doel van deze lockdown, wat verlangen we allemaal echt?
Elke dag tellen we, zien we grafieken, horen we pro’s en contra’s van deze of gene aanpak.
6000 mensen in België die overlijden op een dikke maand tijd vinden we te veel en tellen we dagelijks op in het nieuws. Wat een bloedbad. We houden blijkbaar veel van statistieken, die gebruiken we graag om dingen duidelijk te maken, zou ons dat weer een gevoel van controle geven?
Wel zo, hier zijn nog enkele getallen uit België, van betrouwbare bronnen (Statbel, het Belgische statistiekbureau en Sciensano):

  • In maart 2020 werden 64.810 runderen geslacht. Het aantal geslachte varkens bedraagt 939 975 stuks, het aantal geslachte kippen 24.964.998. Dat zijn in totaal 27.051.841 dieren op één maand tijd.
  • In het jaar 2018 zijn 110.645 personen overleden.
  • In 2018 werden er 38.455 verkeersongevallen geteld met in totaal 49.354 slachtoffers, waaronder 45.114 lichtgewonden, 3.636 zwaargewonden en 604 personen die om het leven kwamen.
  • Op 7 maart 2018 stierven 465 mensen op 1 dag. (Ik herinner me niet dit ooit in het nieuws gehoord te hebben.)

Wat willen deze getallen zeggen? Wat wil ik met deze getallen ‘bewijzen’? Helemaal niets. Het is een rijtje getallen en ik geloof al langer dan vandaag dat iedereen die zijn gelijk wil halen, meestal wel ergens statistieken en getallen vindt die zijn of haar gelijk bevestigen. Gelijk wil ik echter niet hebben, want dat is nergens voor nodig. Wat ik wel wil proberen is temidden van dit alles zo vrij mogelijk te blijven en mee te kunnen voelen en denken. Te onderzoeken waar dit over gaat, wat het voor mij betekent, wat ik kan doen.

50E7A1D8-3048-4D09-A333-D1813E265C99En zo kom ik bij de prachtige kaart die ik vanmorgen trok. Ik ben nogal fan van kaartensets (misschien werken die wel net zo efficiënt als statistiek :-)) en ik trok de kaart van ‘Draagwieg’ uit mijn kaartenset van Moeder Aarde. Want vandaag 22 april is het Earth Day en dat wil ik vieren. Wat me trof in de toelichting bij de kaart is de volgende zin: “Verantwoordelijkheid werd in de Indiaanse manier van denken traditioneel opgevat als ‘vermogen tot antwoorden’.” Zo mooi!
Welk antwoord bied je op de omstandigheden uit het verleden, het heden en de toekomst? Op die manier ben je verantwoordelijk voor de toekomst van de aarde, van haar kinderen, de komende generaties. Welke keuzes maak je vandaag, vanuit dankbaarheid, verbinding en vertrouwen.
“Ga niet zitten wachten tot iemand anders iets doet. Gebruik je creativiteit, spreek je waarheid en reageer,” vertelde de kaart mij en kijk, nu schrijf ik deze tekst.  Om al schrijvende te zoeken naar antwoorden, naar dat wat leeft in mezelf, maar mijn stem.

Ik ben bijvoorbeeld niet tegen of voor mondmaskers. Die polarisatie is – weerom –  nergens goed voor. Ik zou ze liever niet dragen en ik heb me er nog te weinig over geïnformeerd. Maar hoe ga ik er mee om zodra ze in mijn bus zouden belanden?
Hoe ga ik om met wat vandaag mij biedt?
Hoe ben ik verANTWOORDelijk voor mijn leven en dat van anderen?
Hoe kan ik mijn persoonlijke kracht gebruiken om antwoorden te vinden en ernaar te handelen?
Hoe kan ik groeien?
Kies ik voor acties tegen iets bijvoorbeeld tegen corona of kies ik voor acties voor iets bijvoorbeeld voor een sterk immuunsysteem?
Voel maar eens bij jezelf. Je laten leiden door angst zal heel andere antwoorden bieden dan je te laten leiden door liefde. En het ene is niet juist of beter dan het andere. Het bestaat allemaal naast elkaar. Alleen wil ik proberen diegene te zijn die liefde laat groeien, dat is mijn antwoord, dat is mijn verantwoordelijkheid. En dan kan het heel goed zijn dat ik vanuit liefde een mondmasker draag. En wellicht zal dat voor mezelf en mijn omgeving anders zijn dan dat ik dat vanuit angst zal dragen. Probeer het ook eens uit, stel ik voor.
Waardoor laat jij je vandaag leiden?

En zo kom ik weer bij vragen terecht.
Want goede vragen stellen is een hele kunst.
En dan lang genoeg wachten op antwoorden en daarop vertrouwen 🙂

Reizen per grand et petit taxi

Uncategorized

Ik heb de voorbije week al vaker in een taxi gezeten dan in mijn hele leven bij elkaar! Ergens in mij was er een verbinding gelegd tussen rijden per taxi en luxueus – duur dus. Dat is intussen wel vervaagd door in Marokko overal heen te reizen per taxi.
De ene taxi is echter de andere niet en dan vooral de chauffeur niet. Sommige rijden heel voorzichtig, stralen kalmte uit en je voelt de zorgzaamheid als je bij hen in de wagen zit. Er staat geen muziek op, ze passeren brommers, fietsers, dieren op rustige wijze en laten voetgangers en magere honden oversteken.
Anderen rijden bumper aan bumper, toeteren voor het minste, steken vervaarlijk voorbij in bochten en geven voetgangers geen kans.
Altijd een avontuur dus want je weet niet bij wie je instapt.

En de grand taxi is de petit taxi niet. De grand rijdt tussen dorpen en steden, heeft dus een vast traject. Ze hebben zes plaatsen te vullen en vertrekken pas als ze alle zes ingenomen zijn. Wie eerst komt, mag eerst kiezen waar hij of zij zit. Als je gehaast bent, kan je ook de andere plaatsen opkopen en dan vertrekt hij sneller. De petit taxi mag enkel in de steden of dorpen rijden. In Fes zijn ze rood gekleurd, in Azrou groen en in Sefrou geel. Meestal rijden ze per meter en je kan er dus in je eentje één tegenhouden. En ook al denk je: hier kunnen we toch gemakkelijk met z’n vieren in, ze mogen maar drie personen tegelijk vervoeren.

Ik wilde van Sefrou naar Azrou geraken en had me de dag tevoren geïnformeerd bij de taxiplaats. Ja, dat zou gaan, eerst naar Immouzer, dan Ifrane en dan Azrou. Dat klonk als een hele trip, ik had er wel zin in. Jess – mijn plaatselijke reisinformant 🙂 – liet me weten dat het wellicht in totaal rond de 80 dirham zou zijn. Goh, waar zou je in België geraken met 8 euro?
Ik dus de volgende dag vol goede moed op stap. Eerst nog de taxi van Bahlil – waar onze goeie guesthouse was – naar Sefrou. Voor 4 dirham per persoon (40 cent) wurmden we ons met vier op de achterbank van een oude mercedes. Ik kon alleen maar hopen dat de deur waar ik helemaal tegen geklemd zat, niet plots zou openvallen als we over een bult zouden rijden.
Eerste etappe geslaagd, ik naar de standplaats van de grand taxi’s. Dat is een belevenis op zich, je hebt in het begin niet echt door hoe het werkt en het lijkt een onzichtbare machinerie die alles in gang houdt en de regels bepaalt. Je hoort geroep, er staan groepjes mannen bij elkaar, ze gebaren van hier naar daar en je ziet geld van hand tot hand gaan. Je hebt geen idee wie de chauffeur is. Diegene waar jij je geld aan gaf? Nee, die is plots elders en ineens zit er iemand anders achter het stuur en ben je vertrokken. Aha, was de wagen vol dan? Van waar kwam iedereen plots? Eén groot raadsel en één groot voordeel alvast: bij deze grand taxi’s moet je niet afdingen, de prijzen liggen immers vast.

Dus die voormiddag kom ik bij de taxi standplaats en hoor ik roepen ‘Ifrane, Ifrane!’ Aha, dat is meteen het tweede plaatsje waar ik heen moet, hoera, dat gaat hier vlot gaan. Dus ik naar de baas van het plein. Intussen heb ik immers door dat er één de boel regelt, aan hem betaal je en hij betaalt op zijn beurt de chauffeur als de wagen vol zit. Ik geef me dus op voor Ifrane en vermeld erbij dat ik naar Azrou moet. Plots is er heel wat gemompel en hoor ik tientallen keren Azrou. Blijkt dat de taxi waar ik bij sta rechtstreeks naar Azrou zal gaan. Ik versta er niets van, maar weet intussen dat er veel mogelijk is in Marokko. Ok, Azrou zal het zijn. En hoeveel zal het kosten? Iemand zegt in het Frans 350 dirham? Zoveel? Ik trek grote ogen en schud nee. Ik krijg geroezemoes als antwoord. Een keurige kerel komt er bij staan en vraagt in het Engels wat het probleem is. Ik vertel hem dat ze me net 350 dirham aanrekenen voor de trip naar Azrou, hij lacht en zegt dat het 35 dirham is. Wat een opluchting en ook een beetje ongeloof: voor 3,5 euro twee uur in de taxi naar een bergdorp? Dat is bijna evenveel als met de tram van Berchem naar de stad.
Maar dit is blijkbaar de dag dat alles meevalt. De taxi loopt snel vol, ik kan nog even een plaspauze houden en dan zijn we vertrokken. Naast mij de keurige man die een boek in het Engels vasthoudt, blijkbaar van plan te lezen. Tot we ontdekken dat we dezelfde persoon kennen in Sefrou en dat hij al een paar keer voor Jess getolkt heeft. Hij heet Emin (denk ik) en ik vertel hem het verhaal van Menna in de luchthaven. Hij lacht en zegt dat mijn naam de vrouwelijke versie van zijn naam is. Allez, het ijs is nu echt wel gebroken en we praten non stop tot we in Azrou zijn. Over het leven, over creativiteit, over weerstand, over onze dromen. Ongelooflijk hoeveel overeenkomsten er zijn tussen ons. Hoe we dezelfde valkuilen in het leven ervaren. Hoe we allebei manieren zoeken om te doen wat we graag doen. Emin is leraar Engels in een klein dorp in de buurt van Azrou. Daar gaat hij vier dagen van de zeven heen, heeft er een plek om te wonen. In het weekend gaat hij terug naar zijn familie in Sefrou. We passeren Ifrane waar de bouw van de huizen helemaal anders is. Ze hebben allemaal schuine daken met oranje dakpannen. Dit is het ski-paradijs van het land. Emin vertelt dat het de properste stad van Marokko is omdat de koning er een verblijf heeft en graag op de skilatten staat. Emin vertelt over het oude en het nieuwe Marokko, over de oude en nieuwe moraal. Ik denk dat hij nood heeft aan verandering, aan wat meer snelheid, aan vernieuwing. Zijn blik is duidelijk ook gericht naar plaatsen voorbij zijn eigen landsgrenzen.
Het is een prettig gesprek en ik ben blij met deze trip. Rondrijdend in een eigen huurwagen zou ik ervaringen als deze missen.

In Azrou moet ik nog een taxi nemen om op mijn uiteindelijke bestemming te geraken: Ferme d’Hôte La Vallée
Een aanrader voor wie even wat ademruimte zoekt van de drukte van de steden en zich wil terugtrekken op het platteland van Azrou. Hier kan ik mijn ervaringen van de voorbije dagen rustig laten bezinken, het weidse landschap in me opnemen, bloemen ontdekken in de heuvels en een meanderend riviertje volgen op het domein zelf. Heerlijk!
(de foto’s in deze blog zijn allemaal van La Vallee)

 

 

 

 

 

Verhalen weven

Uncategorized

Sefrou, Marokko, is bekend om goede ambachtslui. Onder hen zijn vele getalenteerde wevers en spinners. Enkele weken geleden mocht ik mij onderdompelen in hun wereld, samen met Maria uit Griekenland, Rhonda uit Canada en Karmit uit Spanje.

IMG_1269Ik kwam niet zozeer voor het weven op zich, maar wel voor de manier waarop Karmit deze reis zou begeleiden en dat het zou verweven worden met hoe wij onze levens weven en met storytelling. Op voorhand kregen we een heel aantal verhalen doorgestuurd waarin weven een belangrijke rol speelde.
Mijn favoriete verhaal was dat van Koningin Anait, een Armeens volksverhaal. Anait is een dorpsmeisje met een groot talent om te weven. Op een dag is de prins op doortocht in haar dorp en zoekt verkoeling. Anait trekt de aandacht van de prins, terwijl hij water drinkt bij de bron en hij laat nadien zijn bediende terugkeren om haar hand te vragen. Anait heeft zichzelf echter beloofd dat ze niet met een man zou trouwen die geen ambacht kent. De koning en koningin zijn blij, nu zal de prins niet met dit gewone meisje trouwen. Daar denkt de prins echter anders over en hij gaat in de leer bij de beste wevers van het land en leert met gouden draad te weven. Een jaar later laat hij het meest verfijnde, prachtige stuk textiel afleveren bij Anait, waarop zij zwicht en met de prins trouwt.
De rest van het verhaal is nog erg spannend, je kan het (in een beetje een vreemde versie) hier terugvinden.

En zo lazen we, luisterden we, verzonnen en vertelden we verhalen en voelden we hoe onzichtbare draden geweven werden tussen onze levens, in de groep tijdens de reis.

Er bestaat veel traditie rondom het weefgetouw, de manier waarop het opgezet moet worden bijvoorbeeld. Welke liederen er dan gezongen worden. En als het weefgetouw niet gebruikt wordt, steekt men stukjes brood tussen de verticale draden om het te sussen. Kinderen mochten niet aanwezig zijn bij het opzetten van een nieuw getouw en jonge, huwbare meisjes werden door een ritueel onzichtbaar beschermd tegenover mannen met kwade bedoelingen. Als het tapijt afgewerkt was, moest het snel en met een zeer scherp mes uit het getouw gesneden worden om de spirits van het tapijt geen pijn te doen.

Op den duur werd alles door elkaar geweven. Wat we zagen, wat we deden, zelfs wat ik las in het boekje dat ik spontaan kocht op de vlieghaven van Eindhoven. Ik las de eerste zinnen op het vliegtuig en het ging over een meisje dat op weg was naar Fez, net als ik.
Zodra je met een blik gaat kijken die weet dat alles verweven is, wordt het leven rondom en in jezelf weer gevuld met verwondering. Je ziet hoe we allen in een web verweven zijn, allen met elkaar verbonden. Zoals Mustafa de wever zei: je weeft met draad en getouw en allerlei gereedschap, maar je weeft steeds meer dan de verschillende onderdelen apart betekenen. In dit filmpje vertelt hij over zijn leven als wever en hoe hij dat van zijn vader heeft geleerd. In al het weven ligt volgens hem de getallenleer aan de basis. Elk tapijt heeft een plan en haar eigen getallen. De getallen en de wever en het getouw maken samen de magie die stilaan onthuld wordt.

De waarheid van titel van deze reis werd elke dag een beetje meer onthuld voor mij. Poetics of craft.
Poëzie van het leven.

 

Is Menna Arabisch?

Uncategorized

Na drie jaar was het tijd om Marokko nog eens te bezoeken. Dat land dat in 2017 zoveel indruk op mij heeft nagelaten. De ontmoetingen die er toen voor zorgden dat ik voor twee maanden in het Zuiden van Spanje belandde. De warme mensen, het lekkere eten, het helende zand van de woestijn.
Ik boekte opnieuw een reis begeleid door Karmit Evenzur (Earth Speaks), naar Sefrou ditmaal om de “Poetics of crafts’ te onderzoeken.

vanuit de lucht

Vertrekken kan soms lastig zijn… Een oorinfectie en sinusitis maakten het erg onwaarschijnlijk dat ik een aangename vlucht zou hebben. Mijn trommelvlies werd plots een onderwerp van gesprek. Neem daarbij nog de storm Ciara die op het moment van mijn vlucht aan haar hoogtepunt zou beginnen. Hierdoor werden heel wat vluchten geannuleerd en ik kwam na een dag aarzelen eindelijk tot het besluit om mijn vlucht te wijzigen. De eerste dag van de workshop zou ik missen, maar mijn open neus en oren zouden wel klaar zijn voor een aangenamere landing.

Uitstel was in dit geval dus geen afstel. Niet op zondag maar op woensdag was ik in Eindhoven luchthaven om de vlucht naar Fez te nemen. Naast me in het vliegtuig zat een Marokkaanse vrouw die in het noorden van Nederland woont. Haar paar woorden Nederlandse taal maakten het gesprek niet uitgebreid, maar ze kwam wel te weten dat ik geen kinderen had waarop meteen het woord ‘vrijheid’ uit haar mond kwam. Niet moeten wassen en koken, zo hard werken de hele tijd, dat leek haar een zeer goede optie. Zij had een zoon en een dochter en blijkbaar had ze dat een hele klus gevonden om die groot te brengen tot nu ze in hun twintiger jaren geraakt waren. En als ze dan vernam dat mijn man in België was gebleven, weet ik niet goed wat ze daarvan dacht. Nog meer vrijheid?  We spraken ook over onze beider moeders, die van haar al over de tachtig, de mijne dit jaar zeventig. Familie, daar heb je het dan over. Het was een fijne eerste ontmoeting, daar hoog in de lucht. We wisselden een stukje chocolade, een beetje fruit. En nee, geen tweede snoepje, ze had diabetes.

vlieghaven fez

Fez is een mooie, kleine luchthaven. Ik ben blij dat ik vanuit het vliegtuigraampje nog een foto nam van het gebouw, want van zodra ik op het tarmac dichterbij kwam, zag ik een groot verbodsbord om te fotograferen. De warmte heette ons welkom, de zon deed deugd op mijn rug terwijl ik zo traag mogelijk naar de ingang wandelde. Mijn oren hadden de vlucht overleefd, de buis van Eustachius die vol vocht zat, had een dag van tevoren beslist om te beginnen klaren, het plop-geluid was een grote opluchting 🙂

Bij de ingang van het luchthavengebouw kregen we een formulier dat we moesten invullen: hadden we recent contact gehad met iemand van China? Waren we ziek geweest? Op welke stoel in het vliegtuig hadden we gezeten en waar gingen we naartoe? Het Coronavirus wordt wereldwijd goed opgevolgd. Paspoort controle in Marokko geeft me lichte kriebels, het ziet er allemaal zo officieel uit en het duurt zo lang, je weet niet goed wat ze doen en waar ze eigenlijk naar zoeken. Maar kijk, daar kwam dan toch de verlossende stempel en ik mocht gaan. Of nee, nog niet helemaal, want ik moest nog eens een tweede keer mijn paspoort tonen. En weer zo lang kijken en bladeren. Tot de man vroeg of ik Arabisch was, want mijn tweede naam, Menna (waarnaar deze blog is vernoemd), zei hij, was een gekende Arabische naam. Welkom in Marokko. Jalla!

studio culture vulturesNourredine de taxichauffeur stond buiten te wachten om mij naar Sefrou te brengen. Dat was zo geregeld door Jess van Culture Vultures, de dame die als local expert samen met Karmit onze trip zou begeleiden. Heerlijk om zo vlot van hier naar daar te reizen. Om de eerste indrukken van het land op te doen. Om stilaan te wennen aan de andere kleuren, het andere licht, de andere geuren. Ik was nog maar net uit mijn bed gestapt in België of ik stond plots in de studio van Culture Vultures in Sefrou 🙂 Zo voelde het. Ik maakte kennis met mijn mede-reisgenoten die net een siësta hadden gehouden en aan het volgende deel van het programma gingen beginnen. Was blij Karmit opnieuw te ontmoeten. Vergaapte me aan de mooie combinatie van tegels, de fijne meubels, de binnenplaats, de hoeveelheid wol en textiel voor allerlei projecten.

sefrou materiaalDeze week zou ook een week van Storytelling zijn, die van onszelf, die uit oude culturen, die van de mensen hier. Het eerste verhaal dat Karmit ons bracht ging over het onwaarschijnlijk kostbare zeezijde. Hoe het opduiken van zeezijde, het klaarmaken en het verwerken van generatie op generatie werd doorgegeven. Van moeder op dochter. En het hoofdpersonage in dit verhaal heette…. Ciara.
Nog nooit had ik deze naam gehoord tot nu, en het verbaasde me hoe mooie deze naam mijn vertrek en mijn aankomst in elkaar weefde. Van de ene Ciara naar de andere. Van België naar Marokko.
As Salam Alaykom.

 

Wonderlijke hond

Uncategorized

Totnes is een prachtig dorpje in Devon, Zuid-West Engeland waar ik voor de derde keer in twee jaar tijd mag verblijven. Mijn airbnb ligt in Bridgetown, de andere kant van de rivier Dart. Achter het huizencomplex ligt een groene heuvel met zicht op Totnes en op Dartmoor National Park, heel in de verte. De perfecte plek om een zonsondergang mee te maken. Net als ik boven op de heuvel ben aangekomen, blaft een hond me tegemoet. Gelukkig ben ik niet bang van honden. Terwijl ik verder wandel, komt de hond echter dreigend blaffend dichterbij. Hm, plots voel ik mijn hartslag versnellen, mijn lijf reageert verschrikt. Ik voel me niet meer zo op mijn gemak. Waar is het baasje van de hond? Heeft die niets in de gaten? Verderop hoor ik iemand roepen en zie ik iemand in mijn richting wandelen. Ze roept op de hond, die niet meteen reageert. Komaan hond, denk ik, dat is je baasje, luister nu maar naar haar.

De vrouw verontschuldigt zich en zegt dat dit geen normaal gedrag is van haar hond. Of ik even wil komen kennismaken? Ik laat de hond aan mijn hand ruiken ter begroeting en de hond ploft zich meteen op de grond, op mijn voeten. Haar naam? “Noisette, she is Italian.” Ik zie haar achterpoten trillen, ze laat haar gewicht tegen mijn benen vallen. Ze is blijkbaar zelf ook van slag, ocharme het beestje. Wat zou ze gezien hebben? Wat zou haar zo alert hebben doen reageren? Clare, haar baasje, heeft geen idee.
Wat ik op dat moment nog niet weet, is welke geschenken deze blaffende Noisette in petto heeft voor mij.

Clare en ik praten wat, ze is net een tweetal weken geleden hierheen verhuisd en ze was haar avondmaal op de heuvel aan het opeten, genietend van het uitzicht. Ik vertel haar dat ik de volgende dag naar Dartmoor National Park zal gaan om zaden van bomen te helpen oogsten. Dat lijkt haar wel interessant, misschien combineert ze dat wel met een bezoek aan haar zus niet zo ver daar vandaan.
We nemen afscheid. Ik hou van zulke korte gesprekjes die me een kleine inkijk geven in het leven van andere mensen en ik ben blij voor deze vrouw dat ze op zulk een prachtige plek is komen wonen.

De volgende namiddag kom ik aan op de parking van afspraak voor de zadenpluk-actie en wie spot ik daar? Juist, Clare en Noisette. De hond doet alsof ze me niet kent 🙂
De actie klonk Clare zo fijn in de oren, dat ze er echt bij wilde zijn. En dat is ook heel fijn voor mij, want dat betekent dat ik straks een gemakkelijke rit huiswaarts heb, in plaats van een onhandige combinatie tussen taxi en liften, op deze zondagnamiddag.

Op de terugweg vertel ik Clare dat ik de volgende dag naar Schumacher College ga voor een korte cursus. Ze is geboeid en vraagt hoe lang die duurt, waar die over gaat en hoe ik daar ga geraken. Als ze hoort dat ik een taxi heb besteld zegt ze beslist dat ik die moet annuleren en dat zij mij wel zal brengen. That’s that.
Dankjewel Clare, ben je zeker?
Ja dat is ze.
Ok, denk ik bij mezelf, als deze vrouw zo enthousiast en gul is, dan waag ik mijn kans. Ik heb immers nog geen kamer geboekt voor mijn laatste nacht, want ik wilde mijn eerste airbnb ervaren en als die fijn was, daar mijn laatste nachtje boeken. Die blijkt fijn maar bezet, zoals de meeste airbnb’s die vrijdag de 13e in Totnes omwille van een zwemwedstrijd in de Dart. Dat is een streep door mijn rekening, maar ik maak me geen zorgen, de oplossing zal zich zou tonen.
En nu, zo in de auto naast Clare, denk ik : “Wowie (ja dat woord gebruik ik echt vaak in mijn gedachten) dat is snel, zou dit de oplossing al zijn? Even checken.”

“Clare, I don’t have a place to sleep yet for next friday. Would that be possible at your place?”
Wie niet waagt, niet wint. Zo boekte ik mezelf een gezellige en gratis taxirit heen en terug naar Schumacher College én een overnachting in een tof huis met een leuke hond en vriendelijk baasje.
En dat was nog niet alles!

Een week later, in de auto op weg van Schumacher College terug naar Bridgetown, vertelt Clare dat we uitgenodigd zijn bij haar zus om pizza’s te eten. Er zijn een aantal mensen die de volgende dag gaan fietsen in Dartmoor die ook uitgenodigd zijn.
Hm, ik weet het zo nog niet.
Ik ben moe van al de indrukken van voorbije week. Ik ben niet zo’n pizza-ster en wie weet wat voor mensen gaan dat zijn? Ik vraag wat bedenktijd en installeer me eerst op mijn nieuwe plekje. In mijn hoofd gaat er een panelgesprek van start dat eindigt met: “Zeg ja, je bent nog één avond hier, ga voor ja.”

En zo zit ik ‘s avonds weer in de wagen naast Clare, op weg naar pizza en mensen, met Noisette op de achterbank. We rijden langs prachtige wegen, mooie landschappen, schone huizen. South Brent blijkt een heel gezellig dorpje te zijn, iets kleiner dan Totnes, en het draagt de twijfelachtige eer van dorp met de meeste regenuren van Engeland. Deze avond gelukkig niet, het is een prachtige nazomeravond en de zon schijnt laag door de boomkruinen heen. Langs een klein paadje, aan weerszijden begroeid met bessenstruiken, wandelen we zo een sprookjeswereld binnen. Een boomgaard met verschillende soorten oude appel-, peren- en pruimenrassen. Een eigenhandig gemaakte pizza-oven. Een prachtige vuurplek met de houten stammetjes ingenieus gestapeld, voor straks als de nacht valt. Ik voel me overlopen van dankbaarheid. Voor de uitnodiging maar ook voor mijn ‘ja’.

 

Volledig voldaan rijden we onder een bijna volle maan weer naar Totnes. Na een heerlijk bad duik ik mijn bed in en ik voel me gezegend. Wat een heerlijke hond, die Noisette. Aan de ontbijttafel leer ik dat ze zelfs een Facebook pagina heeft: EuroDog123. Hier deelt ze haar ideeën over de Brexit.

Noisette, de wonderlijke hond die mijn verblijf in Engeland  prettig geregeld heeft, je zou van minder wat moeten rusten in je mand 🙂
Woef!

IMG_0536

 

Hartman is verhuisd

Uncategorized

Op zondag 4 augustus is Hartman verhuisd.
Hartman is een beeld dat ik een tweetal jaren geleden maakte.
Hij stond een hele tijd in onze tuin en op het terras. Op het terras was er een mooie kraag van klavertjes rond zijn hals gegroeid.
Toen kwam Eve op bezoek. En Eve had een oogje op hem. Op stille wijze hebben ze elkaar leren kennen en plots was Eve heel beslist: Hartman zou bij haar in Anderlecht komen wonen. Tussen dat besluit en de uiteindelijke verhuis, zaten wel enkele maanden. Dat is goed. Sommige dingen zijn mooi als ze traag gaan.

Tijdens de verhuis was het zonnig. Hartman had een douche genomen, zwarte puntjes weggeveegd uit zijn ooghoeken, zijn neus proper gemaakt, de mieren dag gezegd. Hij was op zijn paasbest en klaar om te gaan.
Hieronder vind je ons verhuis-verslag in woord en beeld.

IMG_0114Hartman oriënteert zich met de kaart van Brussel. Waar precies zou Eve wonen?

 

IMG_0121Als welopgevoede hemelkijker heeft Hartman een kadootje ingepakt voor zijn nieuwe gastvrouw. Ergens met lege handen aankomen staat niet in zijn etikette-boek.

Hartman is nieuwsgierig en ook een beetje ongeduldig. Met zijn neus tegen de voorruit staat hij te popelen om te vertrekken.

Onderweg stoppen we nog even. Hartman neemt afscheid van de Kempen, aan een typisch Kempisch kapelletje van O.L.Vrouw. En hij en ik hebben een gesprek van mens tot beeld, over het leven, over reizen, over afscheid nemen. Hartman is een goede luisteraar. Hij verzekert mij dat hij gemaakt is om te reizen, om naar een andere plek te gaan. Dat hij een goede tijd heeft gehad in de tuin en dat het nu tijd is om te gaan. Ik vertel dat hij mij blijft ontroeren, met zijn mooie ogen en zijn nostalgische blik vol mededogen.
En dan nu: en route! De podcast ‘Elke dag vakantie’ houdt ons gezelschap.

Na een plezierige zondagse rit, over de Brusselse Ring, langs het Atomium (Hartman was te laat om een foto te nemen en ik moest mijn handen aan het stuur houden) komen we aan in Anderlecht. Hij snuift de andere lucht op, vindt het spannend om zo meteen het huis van Eve en haar lief te ontmoeten.

De overhandiging, de verwelkoming en het ontdekken van zijn nieuwe plek.
Hartman is in zijn nopjes en de eigenaren ook. Dat het ze goed moge gaan en dat ze samen veel avonturen mogen beleven, gesprekken mogen voeren en diep in elkaars ogen mogen kijken.
Dat ze door Hartman geïnspireerd mogen blijven om omhoog te kijken, zich te verwonderen, reikhalzend uit te kijken naar wat gaat komen, zich over te geven aan dat wat hen zomaar uit de hemel toe komt.

Ben je ook benieuwd hoe het zou zijn met een hemelkijker in je huis of tuin?
Neem dan contact met me op om eens te komen kennis maken 🙂
0485 452 604 of heidilambrechts@yahoo.com

 

Land vol witte kruisen

Uncategorized

Het eerste weekend van mei heeft altijd iets feestelijks in zich. Omdat de lente er is, elke vogel een ei legt en we elk jaar opnieuw een feestdag hebben.

IMG_5457Dit jaar was ik in Noord-Frankrijk voor een weekend workshop beelden maken in klei bij de geweldige Lut Brackx. In haar prachtig gerenoveerde huis, met geweldig atelier dat zicht biedt op weiland en paarden, brachten we schone, creatieve uren door. Ja, een mond boetseren is verdorie lastig. Ogen ook. En dan die oren en die armen en oh nee, het zakt heel de tijd scheef. En dan heb je nog geen uitdrukking in het gezichtje gebracht. Pfoe, wij maar leren en ploeteren om wat er zo ogenschijnlijk eenvoudig uitziet, ook in de vingers te krijgen. Nee, een simpel worstje rollen uit klei, zomaar tussen duim en wijsvinger, is geen eenvoudige zaak, zeker niet om er nadien vloeiend een charmante bovenlip van te maken. Maar kijk, wij kwamen om te leren, en dat deden we dus.

IMG_5478Zondagnamiddag, de meeste beeldjes waren intussen naar tevredenheid afgewerkt, kregen we plots het aanbod om naar een Amerikaans kerkhof te gaan, dat in een naburig dorpje ligt. Ik heb niet zo veel met herinneringen aan de oorlog, maar het leek me sowieso fijn om even op stap te gaan, na onze intense atelier-uren.

Goh, wat ik zag, kon ik amper bevatten. Wat een uitgestrektheid, wat een vlakte, een land vol witte kruisen. Zo van dat echt wit-wit dat fel afstak tegen het piekfijne groene gazon en de blauwe lucht. Onwezenlijk van sfeer. Wij waren de enige aanwezigen en dwaalden met z’n vijven door de grafstenen. Af en toe hardop namen lezend, een sterfdatum, een plaats in Amerika. Al deze jongemannen die de oversteek uit Amerika hadden gemaakt om hier in deze vlakte te sterven. Jong, wellicht te jong, in volle geweld, met vreselijke wapens. Allemaal gestorven tussen september 1918 en november 1918. Allemaal op drie maanden tijd. Meer dan 14.000 duizend mannen. De meesten gekend. Sommigen niet, op hun graf lees je: “Here rests in honored glory an American soldier known but to god”. De Joodse mannen kregen een steen met een Davidster op de top.

Terwijl ik door het landschap liep, dacht ik aan de verschrikkingen die hier gebeurd zijn, waar ik in de verste verte niets van afwist, nog geen flard kon voelen van de stank, het geroep, de verwarring, de angst. De mannen die moesten gaan staan en marcheren, tegen beter weten in, hun einde tegemoet.
En tegelijk was het er in het huidige moment ontzettend vredig, open, kalm, met vogelgekwetter dat de lentelucht vulde. Met prachtige bomen op het terrein en de zon die door hun kruinen speelde. Met een ontzettend goed onderhouden gazon, netjes afgeboord en wandelpaden keurig geveegd, geen boomblaadje te bespeuren.

Na ons bezoek dronken we iets in het enige cafeetje dat het dorp rijk was. Het was meteen ook museum en verkocht ‘souvenirs’ uit oorlogstijd. Een oude drinkenbus, oude dagboekjes, een gasmasker en tal van objecten waarvan ik niet eens kon raden wat ze waren. Tel er geld voor neer en het is van jou. De oorlog om munt uit te slaan.

IMG_5480.JPG

Ik vroeg me af of er elk jaar kleinzonen of kleindochters zijn die een lange reis maken om het graf van hun grootvader te bezoeken, die in dat verre land zijn leven liet, die ze nooit gekend hadden. Voor hoeveel mensen zou deze streek van betekenis zijn? Tot waar spinnen de draden die hier vertrekken nu nog een web?